Advertisement
British Film Festival 2026FestiwaleFilmyRecenzje

„Widzę budynki upadające niczym błyskawice” – Trzydziestka na karku | Recenzja | British Film Festival 2026

Igor Kuśmierski
fot. „Widzę budynki upadające niczym błyskawice” / materiały prasowe
fot. „Widzę budynki upadające niczym błyskawice” / materiały prasowe So FILMS

Brytyjskie kino społeczne od lat lubuje się w tych samych lokalizacjach: zapuszczonych osiedlach i pubach, w których czas zatrzymał się gdzieś w latach 90. Clio Barnard zna tę okolicę jak własną kieszeń i w swoim piątym filmie znowu wraca na blokowisko, tym razem w Birmingham. Pytanie tylko, czy o paczce przyjaciół z jednego podwórka da się jeszcze opowiedzieć coś nowego.

Patrick, Shiv, Rian, Oli i Conor wychowali się na tym samym osiedlu robotniczym, a dziś dobijają do trzydziestki. Patrick ma dyplom magistra, ale żeby utrzymać rodzinę, rozwozi jedzenie. Conor dopiero co został ojcem, tonie w długach i marzy o projektowaniu budynków. Rianowi udało się wyrwać i dobrze zarabia, ale im więcej ma, tym dalej mu do reszty paczki. Oli zgubił się gdzieś po drodze i sam nie wie, czego chce od życia, a Shiv dzieli czas między własne dzieci i matkę, którą się opiekuje.

Na papierze wszystko to już było. Nierówności społeczne, nałogi i tajemnice sprzed lat to stały repertuar brytyjskiego dramatu o klasie robotniczej, a Enda Walsh, który przeniósł na ekran powieść Keirana Goddarda, nawet nie udaje, że szuka czegoś nowego. A jednak ani przez chwilę się nie nudziłem. Twórcy wiedzą, że w takim kinie ważniejsze od tego, co się dzieje, jest to, komu się dzieje. A już po kilku minutach ma się wrażenie, że zna się tych ludzi od lat.

Spora w tym zasługa obsady, w której trudno wskazać słabsze ogniwo. Lola Petticrew gra Shiv po cichu, bez wielkich gestów, a i tak widać w niej całe zmęczenie kogoś, kto opiekuje się wszystkimi dookoła i nigdy nie ma czasu dla siebie. Joe Cole świetnie pokazuje, że awans potrafi odciąć od ludzi skuteczniej niż od biedy – kiedy Rian patrzy na starych kumpli, więcej w tym zazdrości niż poczucia wyższości. Jay Lycurgo gra z kolei chłopaka, który nie ma pojęcia, dokąd zmierza. Oli niby cały czas jest z paczką, a jednak wydaje się trochę obok.

fot. „Widzę budynki upadające niczym błyskawice” / materiały prasowe
fot. „Widzę budynki upadające niczym błyskawice” / materiały prasowe So FILMS

Najwięcej dźwigają jednak Daryl McCormack i Anthony Boyle. Conor to rola wdzięczna, ale zdradliwa. Facet pije, wybucha i w pubie szuka zaczepki z przypadkowymi ludźmi, więc wystarczyłaby jedna fałszywa nuta, żeby zrobić z niego ulotkę o szkodliwości alkoholu. Daryl McCormack idealnie wyważa jednak tę postać. Conor jest przestrogą, ale ani na chwilę nie przestaje być człowiekiem z krwi i kości. Anthony Boyle gra w zupełnie innym rejestrze, jakby przez cały film wstrzymywał oddech. Jego Patrick zrobił wszystko tak, jak go uczono, i nigdy nie narzeka. Zmęczenie, które Boyle chowa w przygarbionych plecach i trochę zbyt szybkim uśmiechu, mówi o jego pokoleniu więcej niż niejeden dialog. Mało kto potrafi tak grać emocje, które bohater ukrywa przed wszystkimi, łącznie z samym sobą.

Przede wszystkim jednak to piękny i bardzo szczery film o męskiej przyjaźni. Bohaterowie robią to, co faceci z osiedla robili zawsze: wyskakują razem na piwo, przekrzykują się w pubie i docinają sobie przy każdej okazji. Barnard pokazuje jednak także to, co się dzieje, kiedy gwar cichnie. Jest tu mnóstwo otwartych rozmów, w których jeden facet przyznaje się przed drugim do strachu i porażek, i nikt nie robi z tego wielkiego wydarzenia. A mimo tej szczerości czasem wciąż nie potrafią powiedzieć sobie najprostszej rzeczy – jak bardzo są dla siebie ważni. To napięcie między otwartością a starymi nawykami jest w tym filmie najprawdziwsze. Barnard niczego tu nie przesądza, po prostu patrzy, jak jej bohaterowie uczą się na nowo, kim mogą dla siebie być. Ta przyjaźń spina cały film i pozwala Barnard zmieścić w niespełna dwóch godzinach pięć osobnych historii. Zwykle taki tłok kończy się tym, że ktoś zostaje statystą we własnym życiu, ale tutaj każdy dostaje swoje pięć minut, a montaż przeskakuje między nimi tak płynnie, że ani razu nie złapałem się na czekaniu, aż film wróci do „ciekawszej” postaci. Barnard nie szarpie też za serce – kłótnie są niezgrabne i trochę żenujące, jak to w życiu, a najważniejsze rzeczy padają półsłówkami. Kamera niczego nie upiększa, ale też nie robi z biedniejszych sfer egzotycznej pocztówki.

Przeczytaj również:  „Wielki Budda+” – Czarno na białym | Recenzja | Festiwal Filmów Azjatyckich Pięć Smaków 2026
fot. „Widzę budynki upadające niczym błyskawice” / materiały prasowe
fot. „Widzę budynki upadające niczym błyskawice” / materiały prasowe So FILMS

Osobne brawa należą się Harry’emu Escottowi, którego muzyka wchodzi pod skórę i długo nie chce z niej wyjść. Na imprezach dudni tak, że czuje się ją w żołądku, a pod euforią od początku czai się przeczucie, że zaraz coś pęknie. W spokojniejszych scenach Escott przycicha niemal do szeptu i wtedy działa jeszcze mocniej. Zwykły, szary dzień bohaterów zaczyna brzmieć jak żałoba po życiu, które miało wyglądać inaczej.

Szkoda tylko, że twórcy nie zawsze ufają swoim własnym obrazom. Nierówności siedzą tu w każdym kadrze i nikt nie musiałby ich dopowiadać. A jednak co jakiś czas jeden z bohaterów wstaje i wygłasza monolog o tym, jak kapitalizm mieli ludzi na miazgę. Przypomina wtedy kumpla, który po czwartym piwie odbiera wszystkim głos i zaczyna wykład z ekonomii politycznej. Może i ma rację, ale psuje przez to całą dynamikę spotkania. Subtelność, którą Barnard tak cierpliwie budowała znika w chwili, gdy ktoś zaczyna mówić do widowni zamiast do postaci. Tym bardziej szkoda, że film postawił tę diagnozę dużo wcześniej i bez słów. Skoro chłopak z dyplomem rozwozi jedzenie, a jedyny, któremu się powiodło, płaci za to samotnością, naprawdę nie trzeba nikomu tłumaczyć, gdzie leży problem.

Mimo tych kazań Widzę budynki upadające niczym błyskawice zostaje w głowie na długo po seansie. Bywa przewidywalny, ale niesie go jedna z najlepszych obsad, jakie brytyjskie kino zebrało w ostatnich latach i jedno z najpiękniejszych przedstawień zwykłego, codziennego życia, które widziałem. Po wyjściu z kina warto zadzwonić do kogoś, z kim kiedyś chodziło się na wagary.

Przeczytaj również:  „Piesek” – Był sobie pies, był sobie człowiek [RECENZJA]

korekta: Daniel Łojko


Tekst powstał w ramach patronatu medialnego nad British Film Festival.

+ pozostałe teksty

Wielbiciel trzech wielkich K – Kina, Kawy i Kiczu. Miłośnik produkcji klasy Z i zawodowy konsument muzyki wszelakiej – od transów po jazz. Mieszkaniec jednocześnie Twin Peaks, jak i ulicy Ćwiartki 3/4.

Ocena

9 / 10

Nasza strona korzysta z ciasteczek, aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie.