Klasyka z FilmawkaPublicystykaZestawienia

Wojna płci — walentynkowy przegląd screwball comedies

Irena Kołtun
Dziewczyna-Pietaszek-8-1024x576
Materiały prasowe

Screwball comedy to amerykański podgatunek komedii romantycznej, święcący triumfy na przełomie lat 30. i 40. XX w. Nazwa pochodzi od specyficznie podkręconej piłki w baseballu. Bo i też screwball wykręcał ramy gatunkowe romantycznych hollywoodzkich opowieści w nieoczekiwanym kierunku, reprezentując satyryczne podejście do tradycyjnych tropów filmów o miłości. Tak bowiem, jak tradycyjne miłosne historie Złotej Ery Hollywood osadzały swoich bohaterów głębiej w stereotypowych rolach płciowych, screwball comedies (podobnie trochę do filmów noir) rzucały tym rolom wyzwanie. Główną osią fabularną tego rodzaju produkcji był konflikt płci – silna, asertywna i wygadana bohaterka swoją postawą sprawia, że mężczyzna musi podjąć niekonwencjonalne działania, aby sobie z nią poradzić. Takie podejście wyrastało z presji, jaką wywierał Kodeks Haysa zbiór przepisów określających dopuszczalność scen przedstawianych w filmach, skupiający się na aspektach moralnych i politycznych. Konflikty, gorące dyskusje, pełne dowcipnych i inteligentnych docinków szermierki słowne były ekwiwalentem napięcia erotycznego między bohaterami. Częstym motywem, podyktowanym tym razem przez Wielką Depresję, było rozpisanie pochodzenia pary na dwie diametralnie różne grupy społeczne, co w niekontrowersyjny i komediowy sposób poruszało kwestię nierówności i konfliktów klasowych. Screwballs były prawdziwą mieszanką różnych tradycji komediowych: od farsy i slapsticku po komedię sytuacyjną i komedię omyłek. I chociaż sam gatunek wypalił się stosunkowo szybko, jego wpływ na komedię romantyczną jest widoczny do dziś; elementy screwball mają niemalże wszystkie filmy Woody’ego Allena, możemy dopatrzeć się ich w takich produkcjach jak La La Land Damiena Chazelle’a czy Ave, Cezar! braci Coen. Poniżej zapraszam na przegląd klasycznych screwball comedies ironiczny humor, satyryczne podejście i szalone tempo fabuły nie zestarzały się ani o dzień.

 

Naga prawda, reż. Leo McCarey, 1937 r.

naga-prawda
Materiały prasowe

Wskutek skomplikowanego nieporozumienia Jerry i Lucy decydują się na rozwód. Po werdykcie sędziego muszą odczekać dziewięćdziesiąt dni, aby wyrok się uprawomocnił. W tym czasie jednak, raz jedno, raz drugie z małżonków dopadają wątpliwości co do podjętej decyzji. Fabuła bazuje na piętrzeniu omyłek i gmatwaniu sytuacji. Reżyser McCarey opierał swoją reżyserię na improwizacji, co było trudne do przełknięcia dla aktorów, przyzwyczajonych do studyjnego systemu pracy. Wcielający się w główną rolę męską Cary Grant rozchorował się ze stresu na planie i wysłał producentowi ośmiostronicową notę pt. Co jest nie tak z tym filmem, a Irene Dune, grająca Lucy, płakała kilka razy dziennie. McCareyowi udało się jednak przekonać ekipę do swoich metod i zdobyć zaufanie aktorów. Dzięki temu Grant w Nagiej prawdzie wycyzelował ostatecznie swoją ekranową personę i wskoczył na pozycję pierwszoligowego aktora, a McCarey otrzymał Oscara za najlepszą reżyserię.

Przeczytaj również:  „Civil War” – Czy tak wygląda przyszłość USA?

 

Drapieżne maleństwo, reż. Howard Hawks, 1938 r.

drpiezne malenstwo
Materiały prasowe

Nieśmiały paleontolog David przypadkowo poznaje niefrasobliwą dziedziczkę Susan. Ta, biorąc go za zoologa, wmanipulowuje go w opiekę nad kłopotliwym prezentem od brata, którym jest żywy lampart. Choć obecnie Drapieżne maleństwo znajduje się na liście 100 najlepszych amerykańskich filmów wszech czasów, początkowo zaliczyło spektakularną klapę w box office, wstrzymując karierę Katherine Hepburn na dwa lata (co ciekawe, nie miało to aż takiego wpływu na karierę partnerującego jej Cary’ego Granta). Przyczyniło się też do tego wydłużenie czasu produkcji ze względu na psujące ujęcia wybuchy śmiechu aktorów. Jednocześnie jednak film zbierał w większości dobre recenzje i ustabilizował ekranowy duet Hepburn-Grant. Drapieżne maleństwo i postać Susan przyniosły też jeden z pierwszych przykładów tropu Manic Pixie Dream Girl na srebrnym ekranie. Film otrzymał drugie życie w latach 50. dzięki telewizji i uzyskał kultowy status na jaki w pełni zasługuje.

 

Wakacje, reż George Cukor, 1938 r.

wakacje
Materiały prasowe

Johnny poznaje na wakacjach Julię, której szybko się oświadcza i zostaje przyjęty. Niespodziewanie okazuje się, że Julia jest dziedziczką wielkiej fortuny, a jej apodyktyczny ojciec zaczyna przyszłemu zięciowi stawiać coraz to nowe warunki. Sytuacji nie ułatwia pojawienie się buntowniczej siostry Julii, Lindy. Film był kolejny ekranowym spotkaniem Cary’ego Granta i Katherine Hepburn – i kolejnym budżetowym flopem pary. Tradycyjnie wybory konsumenckie nie pokryły się z recenzjami – te były entuzjastyczne i nazywały Wakacje jednym z najlepszych filmów Cukora, a sam reżyser został nominowany za ten film do Oscara.

Przeczytaj również:  Wybieramy najlepsze role Kirsten Dunst [ZESTAWIENIE]

 

Dziewczyna Piętaszek, reż. Howard Hawks, 1940 r.

Dziewczyna-Pietaszek-2-1024x576
Materiały prasowe

Dziennikarz Walter dowiaduje się, że jego była żona i współpracowniczka Hildy, ma ponownie wyjść za mąż. Mężczyzna, zorientowawszy się, że wciąż ją kocha, jest zdeterminowany, żeby przeszkodzić zawarciu małżeństwa. W tym celu przekonuje Hildy to wspólnej pracy nad sprawą nieśmiałego księgarza skazanego za zamordowanie policjanta. Skomplikowana afera kryminalna miesza się z wysiłkami Waltera, których celem jest odzyskanie Hildy. Dziewczyna Piętaszek to jeden z przykładów kreatywnej zamiany płci w remake’u. Oryginalna Strona tytułowa w reżyserii Lewisa Milestona z 1931 roku skupia się na wątku sądowo-kryminalnym i machinacjach prasowych, a centralną parą jest dwójka mężczyzn. Film jest jedną z najsłynniejszych screwball comedies: zawrotne tempo akcji oraz dialogów, niespodziewane plot twisty i chemia między bohaterami robi wrażenie do dziś.

 

Filadelfijska opowieść, reż George Cukor, 1940 r.

filadelfijska-opowieść
Materiały prasowe

Bogata Tracy właśnie rozwiodła się z Dexterem i ma wejść w ponowny związek małżeński z nowobogackim Georgem. Tabloidowy reporter Mike razem z fotografką Liz liczą na wyciągnięcie z tego wydarzenia sensacyjnej historii. Pomóc w tym ma Dexter, który pracował wcześniej dla tego samego tabloidu. Wszyscy bohaterowie w serii niespodziewanych wydarzeń wikłają się w uczuciowy pięciokąt. Filadelfijska opowieść to jeden ze sztandarowych przykładów screwball comedy i został od razu rozpoznany tak przez widownię, jak i krytyków, jako arcydzieło. Nominowany sześć razy przez Akademię, przyniósł wcielającemu się w Mike’a Jamesowi Stewartowi Oscara za najlepszą rolę męską, a Donaldowi Ogdenowi Stewartowi nagrodę Akademii za najlepszy scenariusz. Co więcej, odczarował mit Katherine Hepburn jako box office’owej trucizny. Nic dziwnego scenariusz został oparty na sztuce broadwayowskiej, napisanej specjalnie pod aktorkę.

Korekta: Daniel Łojko

Nasza strona korzysta z ciasteczek, aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie.