KomiksKultura

“Zrozumieć Komiks” McClouda – sztuka przez duże “S” [RECENZJA]

Maja Rybak
zrozumieć komiks recenzja

Wydawać by się mogło, że aby zrozumieć komiks nie jest wymagana ogromna wiedza odnośnie tego medium. Ot, mamy historie opowiadane za pomocą ilustracji oraz dymków dialogowych i narracyjnych. I to by się zgadzało. Aby zabrać się za komiksy, czerpać z nich przyjemną rozrywkę, nie musimy znać całej historii ich ewolucji czy rodzajów ich budowy. Wystarczy zwykła chęć lektury opowiedzianej w taki sposób historii.

Ale co, jeśli sama chęć czytania komiksu dla rozrywki staje się niewystarczająca? Co kiedy chcemy poszerzyć wiedzę o komisie ponad listę bohaterów, o przygodach których możemy poczytać? Tu na scenę wkracza, ubrany w koszulę w kratę i z okrągłymi okularami na nosie, on – Scott McCloud.

Jego, praca, która spokojnie może zostać nazwana podręcznikiem, pod wdzięcznym tytułem Zrozumieć Komiks powstała w 1993 roku. I pomimo tego, iż liczy sobie niemal trzydzieści lat, jest nadal aktualna. W dziewięciu rozdziałach McCloud rozprawia się z niemal każdym aspektem medium jakim jest… komiks.

Strona z trzeciego wydania “Zrozumieć Komiks”

Już w pierwszym rozdziale stajemy wraz z nim przed ciekawym, i jak się okazuje, bardzo trudnym zadaniem – stworzeniem definicji komiksu. Dalej jest tylko ciekawiej, ponieważ McCloud omawia nie tylko oczywiste rzeczy, jak scenariusz, czy związek scenarzysty z artystą komiksowym podczas tworzenia komiksu. Autor opisuje użycie kolorów czy sposób w jaki można zakomunikować czytającemu upływ czasu w komiksie. Uczymy się kilku najczęściej używanych sposobów opowiadania historii w komiksie poprzez kadry, o rodzajach ich układów i jak one wpływają na odbiór historii.

McCloud skupia się nie tylko komiksie samym w sobie, ale również związkiem historii graficznych z tymi pisanymi wyłącznie słowem. Znajdziemy tu więc analizę słowa pisanego, przeprowadzoną w bardzo zrozumiały, ale nie prosty sposób. Podobnie jest ze wcześniej już wspomnianą definicją komiksu. Swoistemu badaniu poddawane są również takie aspekty, jak podejście ludzi do historii obrazkowych oraz jak to podejście miało wpływ na ewolucję komiksu na przestrzeni wieków.

Autor przybliża nam to w najprostszy z możliwych (przez większość czasu) sposobów. McCloud prezentuje nam swój podręcznik występując na jego kartach w postaci cartoona. I przy okazji tego opowiada nam również, jak realizm bądź jego brak przy przedstawianiu historii wpływa na odbiór i czemu najłatwiej utożsamiamy się z bohaterami pod postacią cartoonów właśnie. Przez większość swojego monologu na kartach używa dziewięć równych kadrów. Układ ten jednak zanika, kiedy nie jest aż tak przyjazny omawianemu akurat tematowi, co daje nam jako czytelnikom jeszcze więcej do myślenia. 

zrozumieć komiks
Strona z trzeciego wydania “Zrozumieć Komiks”

Oprócz tego, w Zrozumieć Komiks wszystko jest poparte bądź opisane na przykładach, i to nie byle jakich. Pochodzą one nie tylko z poprzedniego stulecia, jak np. kadry Jacka Kirby’ego czy Arta Spiegelmana. McCloud cofa się nawet do starożytnego Egiptu! Do tego forma, którą wybrał jest, chyba wszyscy się ze mną zgodzą, najlepszą możliwą. Jak najlepiej opowiedzieć o teorii i historii komiksu, jeśli nie w komiksie właśnie?

Zrozumieć Komiks to dziewięć rozdziałów naszpikowanych wiedzą na temat sztuki, jaką jest komiks. McCloud zdołał przekazać na dwustu piętnastu stronach multum wiedzy. I to wcale nie okrojonej. Na każdej stronie czuć lata doświadczenia i przemyśleń autora. Nie pozostaje mi nic innego jak całym serduszkiem polecić to wydanie wszystkim, których komiks naprawdę ciekawi. Po przeczytaniu tej pozycji lektury kolejnych komiksów będą jeszcze ciekawsze i jeszcze bardziej fascynujące. To, jak fachowo McCloud przestawił swoją analizę komiksu, zasługuje na laury i uznanie wszystkich, którzy komiksem się interesują. Ja sama nauczyłam się z tego podręcznika jeszcze więcej, a byłam pewna, że komiksy mam w głównej mierze rozgryzione. I jak dobrze, że się skusiłam na tę pozycję i udowodniono mi, że wcale tak nie było…

Ocena

9 / 10

Warto zobaczyć, jeśli polubiłeś:

"Comics and Sequential Art" Willa Eisnera

Nasza strona korzysta z ciasteczek, aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie.