Advertisement
KomiksKultura

“Salazar. Teraz, i w godzinie jego śmierci”, czyli portugalskie sny o krzesłach [RECENZJA]

Michał Skrzyński
salazar komiks recenzja
Fragment okładki / fot. materiały prasowe

Portugalski komiks historyczny opowiedziany z perspektywy António de Oliveira Salazara – polityka, profesora ekonomii i dyktatora, a wszystko przedstawione za pomocą surrealistycznych wizji na granicy snu i rzeczywistości. Nie brzmi to jak standardowy utwór, po który sięgniemy od niechcenia dla chwili popołudniowego relaksu. Timof Comics, dokonując pozornie nieintuicyjnego wyboru, żeby wprowadzić tę pozycję na rynek, po raz kolejny dostarczył nam lekturę o niepodważalnej wartości.

Proszę nie posądzić mnie tu o fanbojstwo, ale nie mogę wyjść z podziwu dla filozofii budowania oferty wydawniczej Timofa. Tak różnorodnych i nietuzinkowych pozycji trudno doszukać się w jakimkolwiek innym wydawnictwie w Polsce, a i na świecie pewnie trudno byłoby znaleźć konkurencje. Salazar. Teraz, i w godzinie jego śmierci to dzieło João Paulo Cotrima, który stworzył scenariusz i Miguela Rocha odpowiadającego za rysunki. I co to są za rysunki! Niepokojące, niedopowiedziane, utrzymane w monochromatycznej palecie barw. Strony nie mają żadnego stałego układu kadrów, wszystko płynie, pojawiają się wycinki fotografii i gazet tworząc kolarze. Są strony wyglądające całkiem zwyczajnie, a są takie przypominające senny koszmar naszpikowany symboliką. I te krzesła. Wszędzie są krzesła!

Niepokój i oniryczna atmosfera rysunków to odbicie tego, co dzieje się w narracji. Wszystko, co śledzimy w komiksie, to impresja będąca ostatnimi przebłyskami świadomości umierającego Salazara. Kim jest Salazar? To portugalski polityk, ekonomista, dyktator, ojciec i kat narodu w jednym. Jego gorączkowa gonitwa myśli przeprowadza nasz przez jego dzieciństwo w biednej wielodzietnej rodzinie, przez studia w seminarium, początki w polityce, zdobycie władzy, by skończyć na krześle, z którego Salazar spadł, co bezpośrednio doprowadziło do jego śmierci. Ten ostatni fakt został akurat w 2009 roku zakwestionowany. Według pewnych źródeł, za zgon dyktatora odpowiadać miał nie upadek z krzesła, ale pośliźnięcie się w wannie.

Przeczytaj również:  "Koniec lipca" – Polski komiks medytacyjny [RECENZJA]
salazar komiks
Nawet stosunkowo proste kompozycje są tutaj daleki od standardowych / fot. materiały prasowe

Salazar jest postacią niejednoznaczną wśród samych Portugalczyków, o czym świadczy nie tylko nieoczywista wymowa samego komiksu, ale również fakt, że w 2007 roku zwyciężył w telewizyjnym plebiscycie “Wielcy Portugalczycy”, pomimo ogromu zła, którego dokonał. O ile Rewolucja Goździków w 1974 roku kładzie kres “Nowemu Państwu” stworzonemu przez Salazara, tak jego problematyczne dziedzictwo wpisało się w Portugalię. Pomimo że, jak informuje nas blurb na czwartej stronie okładki, mostu imienia Salazara już nie ma.

Sposób narracji i sam stopień skomplikowania historii Salazara i splecionej z nią historii Portugalii sprawia, że można się w tym pogubić. Na szczęście, komiks został wzbogacony o szczegółowe kalendarium, wstęp od tłumaczy przygotowujący nas do tego, co czeka na nas kilka stron dalej i umieszczone na końcu tłumaczenia napisów, gazet i podpisów, których w komiksie nie brakuje. Wszystko to sprawia, że lektura staje się dostępna nawet dla osób wcześniej niezaznajomionych z tematem.

salazar terz i w godzinę jego śmierci recenzja
W komiksie zdecydowanie nie brakuje krzeseł / fot. materiały prasowe

Salazar. Teraz, i w godzinie jego śmierci to pozycja, która zaskakuje na każdym kroku tematyką, stylem graficznym, sposobem narracji i oniryczną atmosferą. Połączenie tego wszystkiego daje nam tytuł nietuzinkowy mogący zachwycić nie tylko fanów historii Portugalii. Sama rysunki i kompozycje robią niezwykłe wrażenie i pod tym względem to jeden z ciekawszych albumów tego roku. Jeśli szukacie czegoś nietypowego, macie ciągoty do historii lub chcecie zobaczyć, co można zrobić z komiksem jeśli artysta nie ogranicza się żadnymi schematami to powinniście sprawdzić dzieło Cotrima i Rocha.

Ocena

7 / 10

Nasza strona korzysta z ciasteczek, aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie.