Advertisement
British Film Festival 2026FestiwaleFilmyRecenzje

„Rose of Nevada” – Młody człowiek i morze | Recenzja | British Film Festival 2026

Norbert Kaczała
rose of nevada
fot. „Rose of Nevada” / materiały prasowe BFI

Gdybym miał narysować diagram Venna prezentujący moje gatunkowe fascynacje, w trzech kołach bez wątpienia znalazłyby się horrory, podróże w czasie i małe miejscowości z mrocznym sekretem. Gdy dwóm okręgom uda się na siebie nałożyć, uznaję się za szczęśliwego odbiorcę, ale podczas tegorocznego British Film Festival dokonało się niemal niemożliwe. Na styku wszystkich trzech składowych powstało Rose of Nevada, a ja zetknąłem się z jednym z najbardziej pozytywnych filmowych zaskoczeń od wielu miesięcy. Załóżcie kurtkę przeciwdeszczową, czapkę, kalosze i wypłyńcie w rejs w nieznane, bo nawet nie wyobrażacie sobie, co czeka na otwartym morzu. 

Do portu w anonimowym kornwalijskim miasteczku przybija opuszczona łódź o nazwie Rose of Nevada. Jednostki nie widziano od ponad trzydziestu lat, co jednak nie budzi w większości mieszkańców najmniejszych niepewności czy niepokoju. Do pracy na niepozornej Róży zaciągają się Nick (George MacKay) i Liam (Callum Turner), w nadziei na sensowny zarobek z dostarczania lokalnej społeczności świeżych ryb. Wyruszając w rejs, próbując odnaleźć odrobinę ładu w życiu, nawarstwiają tylko kolejne pytania o własny los i historię niepozornej mieściny. Choć pofestiwalowe opisy filmu dość wyraźnie zaznaczają element manipulowania przepływem czasu, aż do rozpoczęcia seansu nie byłem świadom obecności tego wątku w filmie Marka Jenkinsa. Z ogromną korzyścią dla mnie, bo zamiast po prostu z czułością wpatrywać się w zaklęte w 16-milimetrowej taśmie filmowej migawki z Kornwalii, reżyser dał mi do ręki układankę i powoli zaczął odmierzać czas jej rozwiązania. Co jednak kluczowe – nieograniczony, bo Rose of Nevada nie tylko nie będzie sprawdzać, ile elementów udało nam się dopasować, ale też nie przewiduje dla nas nagrody. Zostajemy wyrzuceni na brzeg anonimowego regionu, gdzie życie toczy się z chwili na chwilę, niepewni własnego miejsca w nim, przyszłości i celu działań bohaterów. Scenariopisarska opieszałość? Bynajmniej, samo życie.

„Rose of Nevada”
fot. „Rose of Nevada” / materiały prasowe BFI

Bohaterowie filmu to dwie strony tej samej, małomiasteczkowej monety. Motywowani odpowiedzialnością za najbliższych, jednak szukający po drodze samych siebie. Obaj starają się wypełnić wewnętrzną pustkę, sięgając po zupełnie inne środki i to właśnie w silnym kontraście ze sobą aktorzy naprawdę błyszczą. Apatia spotyka się z troską, oportunizm z altruizmem, tragedia z triumfem. Zarówno Turner i MacKay niezwykle wiarygodnie sprzedają swoich bohaterów, demaskując ich prawdziwe charaktery w odpowiednio ukierunkowanych spojrzeniach, zgryźliwych komentarzach czy sposobie pracy na łodzi. Przy niewielkim nakładzie dialogów, z teatralnym wyczuciem pracy ciałem wypełniają cały ekran o proporcjach 1.35:1, tworząc postacie tyle magnetyczne co zagadkowe. Nie wiemy o nich wszystkiego i możemy nie rozumieć albo nie podzielać ich motywacji, ale widzimy i doceniamy ich determinację. Może następnym razem, gdy wrócą do portu, dowiemy się, dlaczego to robią. Jeszcze jeden rejs i ich decyzje zostaną wyjaśnione. Nie, bo przecież wrócimy do zupełnie innego miasteczka niż poprzednio. 

Jednym z powszechniejszych porównań pod adresem filmu Jenkina i jego anonimowego miejsca akcji jest Twin Peaks, czemu ciężko się dziwić. To faktycznie surrealistyczne siedlisko specyficznie zachowujących się jednostek, które w każdej ze swoich nielicznych uliczek skrywa kolejną tajemnicę. Jednak nawet mając już wybrany klucz interpretacyjny i wyposażeni w kajet do notowania kolejnych poszlak, przestajemy zadawać sobie trud poszukiwania odpowiedzi. Prawdą jest truistyczne stwierdzenie, że podróż ważniejsza jest od celu, a w przypadku Rose of Nevada odbycie jej przez wzburzone fale wybrzeża Kornwalii dodaje tylko kolejny powód do filmowej radości. Choć frajda z bycia najmądrzejszym na sali, który za pierwszym razem zrozumiał wszystko, jest zawsze kusząca, tym razem dałem się porwać. Chłonąłem wszechobecne poczucie niewysłowionej niepewności połączonej z dziwną nostalgią, bo chociaż mogę nie rozumieć co i dlaczego się dzieje, nie potrzebuję wyjaśnień. Cytując za pewnym architektem, podoba mi się tu.

„Rose of Nevada”
fot. „Rose of Nevada” / materiały prasowe BFI

Jak z resztą miałoby się nie podobać, kiedy Jenkin dostarcza nam jeden z piękniejszych filmów tego sezonu. Stara, 16-milimetrowa taśma to bezpieczny, ale i niezwykle satysfakcjonujący wybór aby ukazać estetykę, klimat i nostalgiczną aurę nienazwanego „gdzieśtam” sprzed trzech dekad. Niedoskonałość taśmy igrająca z kolorami, błyskająca co i rusz jaskrawym pomarańczem pokazuje nietrwałość fizycznego nośnika, tak samo zwodniczego i skłonnego do estetyzacji jak ludzka pamięć. Rose of Nevada można zatrzymać praktycznie w każdej chwili i prezentować w galeriach jako dowód wizualnej maestrii reżysera i operatora. Zdjęcia są tu zresztą istotnym rekwizytem, łączącym niejako teraźniejszość z przeszłością i kluczem (jednym z wielu) do próby rozwiązania jednej z tajemnicy tytułowej łodzi. Swoistym portalem do świata sprzed lat, narzucającym nam perspektywę czasów i miejsc, których nie pamiętamy albo nigdy nie znaliśmy. 

Rejs na pokładzie Rose of Nevada to jedno ze wspanialszych kinowych doświadczeń od dawna. To inteligentny, niejednoznaczny i stuprocentowo autorski film, egzystujący na styku horroru, weird tale, baśni i lokalnej legendy, pozwalający widzowi na pełne intelektualne i artystyczne zaangażowanie. Mark Jenkin stworzył niepozorne arcydzieło, które przez lata będzie analizowane, chwalone i rozpisywane na białych tablicach, aby spróbować uchwycić chociaż namiastkę tego, co i dlaczego stało się u wybrzeży Kornwalii. Trzymam kciuki za odwagę któregoś z polskich dystrybutorów i nadchodzącej publiczności, bo w obliczu nieprzewidywalności rozszalałego morza, wypłynięcie w ten rejs wymaga pewnej odwagi.

korekta: Anna Czerwińska


 

Tekst powstał w ramach patronatu medialnego nad British Film Festival.

+ pozostałe teksty

Absolwent łódzkiego filmoznawstwa, entuzjasta kina wszystkich wysokości, regularny czytelnik historii obrazkowych, cierpiący na stały niedobór książek, aspirujacy AFoL.

Ocena

9 / 10

Nasza strona korzysta z ciasteczek, aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie.